Teknolojik Taciz; Siber Zorbalık

Bildiğimiz gibi günümüzde anında mesajlaşma, sesli ve görüntülü telefon görüşmeleri, eğlence amaçlı kurulmuş sosyal medya platformları, çeşitli oyun siteleri ve benzeri bir çok yolla teknoloji hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. O kadar ki en büyük korkularımızdan biri, gün içinde telefonumuzun şarjının bitmesi  oldu. Yani artık bir çoğumuz internete bağımlı hale geldik, maalesef.

İnternet ortamlarında vaktimizi daha eğlenceli geçirdiğimizi düşünsek de yapılan bilimsel araştırmalar gösteriyorki, internet bağımlılığı bireylerin yaşam doyumunu düşürüyor , onları hayattan zevk alamayan mutsuz insanlar haline getiriyor ve bu durum ise siber zorbalık eğilimini arttırıyor.

Peki, nedir bu siber zorbalık?

Siber zorbalık, bir birey ya da grubun bilişim ve iletişim teknolojilerini diğer bireylere zarar vermek amacıyla tekrarlayan biçimde kullanmasıdır.

Yani siber zorbalık, sosyal medya paylaşımının altına yapılan olumsuz  (yıkıcı)  yorumdan tutun da, atılan kaba içerikli mesajlara kadar çok geniş bir yelpazeyi kaplıyor.

Günümüzde (eminim şahit olmuşsunuzdur) gençlerin eğlence anlayışlarına yeni bir kelime eklendi; “trol”.

İnternet trollüğü; karşıdakini kızdırmak için onların kızgın cevaplar vermesini umarak gönderilen mesajlar, çekilen videolar vs. tabii ki biliyoruz ki gençler bunu eğlenmek için yapıyor ancak maalesef eğlence ile zorbalığın arasındaki ince çizgiye dikkat edilmiyor.

O zaman bakalım neler siber zorbalıkmış;

  • Bireylere rahatsız edici mesajlar göndermek
  • Paylaşımların altına yapılan yorumlarda argo kelime küfür ve yıkıcı sözler kullanmak
  • Herhangi birinin yayımlanmasını istemediği fotoğrafları paylaşmak veya onlarla şantaj yapmak
  • İsim değiştirerek açılmış hesaplardan başka bireylerin profilini ve paylaşımlarını gözetlemek
  • Çeşitli oyun veya alışveriş sitelerinden kredi kartı bilgilerinin istenmesi ve bilgilerin izinsiz kullanımı
  • İnsanları diğer insanlara karşı küçük düşürecek taklid vb. rahatsız edici paylaşımlar yapmak

Gelin bir de şu meşhur siber zorbalığın özelliklerine bir göz atalım;

  • Çoğu zaman zorbaların kimlikleri belirsiz ya da yanlıştır
  • Geleneksel zorbalıkta güçlü güçsüzü ezerken, siber zorbalıkta mağdur güçsüz ve silik kimseler olabileceği gibi güçlü ve popüler kişiler de olabilir
  • Teknolojik üstünlük güç sayılmaktadır, fiziksel güç önemsenmez
  • Yıkıcı ve inciticidir
  • Zorba ya da mağdur olma ihtimali internet bağımlılığı ile doğru orantılıdır
  • Üzüntü, hayal kırıklığı, depresyon, okula devamsızlık, kendini güvensiz hissetme, düşük benlik algısı, akademik başarının düşmesi , içe kapanıklık ve hatta intihar gibi sonuçlar doğurabilir
  • Empatinin yapılamamasından kaynaklanıyor olabilir
  • Siber zorbalık eğilimi ve siber mağduriyetin cinsiyete göre değişmediğini saptayan araştırmalar mevcut.
  • Siber zorbalığa daha çok çocuk ve ergenler maruz kalıyor ve etkileniyor.

Genel anlamda konuyla ilgili fikir sahibi olduğumuza göre artık biraz daha derine inebiliriz.

Siber Zorbalığın Altında Yatan Sebepler  Nelerdir?

Sanırım en temel sebep empati eksikliği diyebiliriz. Bir insanla karşı karşıyayken söylediğimiz sözlerin onda nasıl bir etki yaptığını görürüz ve onun duygularını kendimizde hissederiz, bu da  bizi çoğu zaman yersiz ve yıkıcı söylemlerden uzak tutar. Ancak internet ortamında bizce pek önemli olmayan, şaka niyetli yapılan bir paylaşım karşı tarafta psikolojik bir çöküntüye sebep olabiliyor.

Bir de anonimlik etkisi var tabii. Başlıca cesaret kaynağı. Zorbamız biliyor ki mağdur onun kim olduğunu bilemeyecek dolayısıyla intikam alamayacak. Ayrıca anonim olduğu için otoritenin de onu cezalandıramayacağını düşününce birilerinin hayatlarını zindan etmek için önünde hiçbir engel kalmamış oluyor! Ne büyük bir özgüvensizlik.

Daha önceden siber zorbalığa maruz kalmış olmak.

Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz trolleme mevzusu da özellikle akran grupları arasında mizahıyla popüler olmaya çalışan genç arkadaşlarda sıkça rastlanan bir hastalık halini aldı. Tabii birilerinin üzerine basarak yükselen biri o makamda ne kadar kalabilir o da ayrı bir tartışma konusu.

Son olarak gerçeklik algısını ele alabiliriz. Sanal dünyada gerçeklik neredeyse hiçe inmiş durumda olduğu için kişi karşısındaki insanlarında gerçek olmadığına kendini inandırır. Gerçek olmayan biri ise kırılıp incinmeyecektir.

FARKINDA OL!

Yaptığın paylaşımlar bir insanın hayatını karartabilir. Ya da birileri seni bu tarz ucuz numaralarla alt etmek isteyebilir ve bu yazının “mağdur” olarak hitap ettiği kesimde olabilirsin. Bu durumda şikayet etmek, engellemek, bloklamak ve dahası hukuki haklarını kullanmaktan çekinme.

Siber zorbalık yapma ve siber zorbalığa maruz kalma yüzdeleri her gün biraz daha artıyorken FARKINDA OL genç cevher, #siberzorbaolma

KAYNAKLAR

  • Dilmaç, B. (2009). Sanal zorbalığı yordayan psikolojik ihtiyaçlar: Lisans öğrencileri için bir ön çalışma.
  • Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1291-1325.
  • Belsey, B. (2007). Cyberbullying: A real and growing threat. ATA Magazine,88(1), 14-21.

HACER BADEM

⇒Zaman Yönetiminde 5 Muhteşem Yöntem yazısına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin